Overcomplete structuur, 150%-stuklijst, EBOM, MBOM, BOR, PDM, PLM, in elke werkgroep vallen deze woorden, en zelden bedoelt iedereen hetzelfde. Dit is het landschap in gewone taal, plus het antwoord op de belangrijkste vraag. Wat heb je echt nodig om te kunnen verkopen?
Waar welke stuklijst leeft
De overcomplete structuur (150%)
In CAD en PLM staat het generieke, overcomplete model. Dat is de structuur met alle opties en varianten erin, vaak de 150%-structuur genoemd. Er bestaat geen fysiek product dat er precies zo uitziet, het is de verzameling van alles wat kan. In PLM leeft die structuur als items met artikelnummers op verschillende stuklijstniveaus. Opties en varianten hangen eraan via variantcondities of een Options & Variants-mechanisme. De configurator lost per order op van 150% naar 100%. Precies dit product, met echte artikelnummers en maten.
De EBOM, de engineering-stuklijst
De EBOM beschrijft het product zoals ontworpen. Functioneel gegroepeerd, netjes genummerd. Hij leeft in PDM of PLM en is de bron waaruit de configurator put. Voor configure-to-order is dit de belangrijkste structuur. Een betrouwbare EBOM plus vaste artikelnummers, meer heb je niet nodig om te starten.
De MBOM, de productie-stuklijst (optioneel in PLM)
De MBOM beschrijft het product zoals gemaakt. Bouwvolgorde, inkoopdelen, halffabricaten, fantoomsamenstellingen. Sommige bedrijven beheren hem in PLM (met een EBOM-naar-MBOM-transformatie), anderen laten het ERP hem afleiden. Beide is prima. Het verschilt per bedrijf en de configurator werkt met allebei.
De BOR, bewerkingen en uren (optioneel in PLM)
De BOR (bill of resources, ook wel bill of routing) beschrijft hoe er gemaakt wordt. Welke bewerkingen, op welke machines, met hoeveel tijd per stap. In PLM vastgelegd wordt hij herbruikbaar per module, de kist van 300 en de kist van 400 delen dezelfde routing met een andere zaagmaat. Vaak leeft de BOR in het ERP. Ook dat is prima. Belangrijk is alleen dat de configurator de uren kan meenemen in de kostprijs.
PDM of PLM?
PDM beheert de CAD-bestanden, met versies, rechten, check-in en check-uit. Het weet welk bestand het juiste is. PLM is het proces. Levenscyclus, stuklijsten, wijzigingen, vrijgaves en workflows over afdelingen heen. Kort gezegd bewaakt PDM bestanden, en PLM bewaakt afspraken.
Een perfecte PLM-inrichting is geen voorwaarde om te verkopen. Een betrouwbare EBOM en vaste artikelnummers volstaan; MBOM en BOR kunnen later volgen, of gewoon in het ERP blijven.
Uitwerken of parametrisch? Drie leverwijzen per samenstelling
- UitwerkenEen handvol varianten? Werk ze uit, met een eigen nummer, tekening en stuklijst per variant. In CAD heten dat configuraties, op tekening de klassieke tabellentekening.
- Vooraf genererenVeel maten met kritische features (gaten, sparingen)? Laat het parametrische model in CAD en genereer een serie maten met de familietabel (Creo) of ontwerptabel (SolidWorks). De configurator kiest per order de passende.
- Parametrisch bij verkoopEen vrije maat zonder features (profielen, plinten, lijsten)? De maat volgt uit de order. Het systeem levert zaaglengte en stuklijst zonder CAD-rondgang. De industrie noemt dit design automation.
De beslisregel is simpel. Weinig varianten → uitwerken · veel maten met features → vooraf genereren · een vrije maat zonder features → parametrisch. De valkuil is dogma. Alles uitwerken geeft duizenden artikelen, alles parametrisch geeft breekbare automatisering. De mix maakt het beheersbaar.
Hoeveel tekening heeft je verkoop nodig?
Vier niveaus, kies de laagste trede die verkoopt.
- Niveau 0, geen tekening. Prijs, offerte en stuklijst. Veel configuratoren verdienen zich zo al terug.
- Niveau 1, 2D-maattekening, automatisch. Aanzichten met hoofdmaten, gegenereerd uit de keuzes. Vaak precies wat klant en vergunning vragen, tegen een fractie van 3D.
- Niveau 2, lichte 3D in de verkoop. Gestrekte profielen en vlakken tonen het product en vangen grove botsingen, zonder CAD-koppeling.
- Niveau 3, CAD bouwt het samenstel. Na de order zet een automatische stap de keuzes om in het complete 3D-model onder het projectnummer, met botsingscontrole en tekeningen.
Welk niveau ook, beheer geometrie op een centrale plek. Een tweede 3D-brein in de configurator loopt gegarandeerd achter.